Đồng phục của trường là áo vải trắng mịn, váy lụa đen, mặc vào chẳng ai nhận ra ngoại vốn là phận người hầu.
"Tụi ngoại còn ra hiệu ảnh trên tỉnh chụp ảnh nữa cơ."
Đó cũng là lần đầu tiên trong đời ngoại được chụp ảnh.
Chụp xong, thợ ảnh còn nắn nót viết chữ lên bức hình.
Bà ngoại dùng khăn tay chậm rãi chùi miệng:
"Chị Thư Lan đã chọn bốn chữ."
"Bốn chữ gì ạ?"
"Kim Lan Đồng Khiết."
(Nghĩa là: Tình chị em bền chặt như vàng, thơm ngát tựa hoa lan).
"Ảnh đâu rồi ạ? Cho cháu xem với."
Hướng Nam từng lật xem album ảnh của ngoại, có ảnh đơn khi ngoại nhận bằng khen lao động, có ảnh tập thể đi nghỉ dưỡng với đồng nghiệp.
Sau đó là ảnh cưới giản dị của ngoại và ông ngoại, tiếp đến là ảnh gia đình, từ các cậu rồi đến mẹ cô, và cuối cùng là đám cháu chắt.
Nhưng cô chưa bao giờ thấy bức ảnh thời thiếu nữ mười mấy tuổi của ngoại.
Hướng Nam hỏi xong, đợi mãi chẳng thấy ngoại trả lời.
Trên dòng kênh, mấy chiếc thuyền nan treo đèn lồng đỏ lững lờ trôi qua, chở đầy khách du lịch đang tận hưởng kỳ nghỉ Tết Dương lịch.
Bà ngoại nhìn những chiếc đèn lồng đỏ vàng trên thuyền, khẽ thở dài: "Chưa kịp lấy."
Trước khi quân Nhật đầu hàng, họ đã ném bom tàn phá quá nửa tỉnh lỵ, hiệu ảnh mất tiêu, bức hình đó cũng cháy rụi theo khói lửa rồi.
Đôi đũa trên tay Hướng Nam khựng lại.
Tỉnh lỵ bị ném bom, ngoại không thể tiếp tục đi học. Chẳng trách trang đầu tiên trong album ảnh của ngoại luôn để trống.
Cả đời ngoại, cũng chỉ một lần duy nhất được khoác lên mình bộ đồng phục nữ sinh ấy.
Hai bà cháu lặng lẽ ăn hết bát mì.
Bà ngoại gạt tay Hướng Nam đang định giành trả tiền, tự mình quét mã thanh toán, rồi vươn vai bảo muốn đi dạo quanh mấy cây cầu để tiêu cơm.
Không đi đường tắt, chỉ đi cầu trên phố chính, vòng một vòng cũng phải dăm sáu ngàn bước.
Ở tuổi này mà vẫn vận động đều đặn như vậy, hèn gì chín mươi tuổi mà chân tay ngoại vẫn còn nhanh nhẹn lắm.
Khi hai người đi ngang qua phố Thủy, bà ngoại mới lại cất lời:
"Tỉnh lỵ bị đánh bom, nhà họ Trần muốn tranh thủ tổ chức đám cưới cho xong xuôi, tránh cho..."
Tránh cho thằng con trai ra ngoài gây chuyện.
Nhà họ Trần gửi một bức thư, nói rằng bà nội lâm bệnh nguy kịch, lừa Trần Văn Tảo từ Thượng Hải trở về.
Để kìm chân anh, họ tính cho anh dùng thuốc phiện, chuyện này đương nhiên phải bàn trước với nhà thông gia.
Vợ Trần chưởng quỹ vừa khóc vừa nói:
"Ông nhà tôi dò hỏi rồi, ngoài kia khối nhà cũng làm thế, chẳng hại gì đâu... Đừng nói Thượng Hải, ngay cả trên tỉnh cũng bị ném bom một lượt rồi, nó có ở bên cạnh thì chúng tôi mới yên tâm, ông bà cũng mới yên tâm được đúng không?"
Tạ Thư Lan mười sáu tuổi nấp sau cánh cửa đã nghe thấy hết.
Cô biết thuốc phiện là thứ gì.
Trên tỉnh có những tiệm hút, người bước vào thì là người, nhưng khi bước ra thì chẳng khác nào quỷ. Cô liền viết một bức "tình thư", nhờ Hướng Vinh đưa cho Trần thiếu gia, hẹn anh gặp mặt dưới cội ngân hạnh cổ thụ ngoài trấn.
Mấy năm qua dù là hôn thê, nhưng họ vẫn giữ lễ giáo cũ kỹ, ngoại trừ lần Thư Lan trèo cây, Trần Văn Tảo chưa từng gặp lại cô.
Anh vốn cũng định nói rõ với vị hôn thê nhỏ bé của mình.
Năm đó cô còn chưa trưởng thành, nếu anh đột ngột từ hôn, một đứa con gái như cô sao sống nổi ở cái trấn này?
Cho dù có gả đi xa thì cũng mang tiếng bị từ hôn cả đời, nên anh mới nghĩ ra một kế.
Anh nói với cha mẹ:
"Cô ta gả cho con là để hầu hạ con, nếu con không thích thì cưới làm gì? Cứ theo điều kiện của con mà làm."
Anh bày ra đủ thứ quy tắc "tại gia tòng phu", đầu tiên là chê những cô gái bó chân, sau đó là mong vợ tương lai phải được đi học trường mới.
Nay Thư Lan mười sáu tuổi, anh trở về vừa là để thăm bà nội sắp lâm chung, vừa là để từ hôn với cô.
"Tạ tiểu thư, khi đó cô còn nhỏ, chắc hẳn không hiểu vì sao tôi muốn từ hôn. Nay với học thức và tầm nhìn của cô, cô nên biết rằng từ hôn mới là điều tốt cho cả hai ta."
Đăng nhập để bình luận